Açık konuşayım: I/O’yu her yıl izliyorum, ama bu sefer biraz farklı baktım. Çünkü artık müşterilerim sadece “Azure’da neyi nasıl yapacağız?” diye sormuyor. “Google tarafında Gemini şunu yapıyormuş, biz neden yapamıyoruz?” sorusu da geliyor. Yanı işin rekabet tarafı masaya oturdu.
I/O 2026’nın ana mesajı tek cümlede şu: AI artık bir “özellik” değil, ürünün kendisi. Google sahneye çıkıp bir sürü şey duyurdu — Gemini’nın yeni sürümleri, geliştirici araçları, Android tarafındaki entegrasyonlar, Workspace içine gömülen ajanlar… Liste uzar gider. Ama ben burada size kuru bir duyuru özeti vermek istemiyorum. O zaten her yerde var.
Garip gelecek ama, Bunun yerine, bir Azure danışmanı olarak — yanı günde 8 saat Microsoft dünyainin içinde yaşayan biri olarak — Google’ın bu hamlelerinin Türkiye’deki kurumsal müşteriler için ne anlama geldiğini anlatayım. İyi tarafları da var, beni biraz burkan kısımları da. Evet, öyle.
Şimdi gelelim işin can alıcı noktasına.
Önce Genel Tablo: I/O 2026 Neyi Anlatmaya Çalıştı?
Sundar Pichai sahneye çıktığında ilk 10 dakikayı dikkatle dinledim, ve açık konuşayım, Google’ın bu yıl verdiği mesaj baya değişmişti (ciddiyim). Artık “biz de AI yapıyoruz” demiyorlar; işin rengini başka yere çevirmişler. “AI nasıl olmalı” kısmını kendileri tarif etmeye çalışıyorlar. Kibirli mi? Biraz. Ama haksızlar da diyemem.
Duyuruların omurgası kabaca şunlardı: (ki bu çoğu kişinin gözünden kaçıyor)
- Gemini’nın yeni nesil modelleri — daha hızlı, daha ucuz, daha “ajan” odaklı
- Android XR ve cihaz entegrasyonu — telefon, gözlük, araba; hepsi tek bir AI omurgası
- Workspace içinde proaktif ajanlar — Gmail size yazmadan yazıyor (bence en önemlisi)
- Geliştirici tarafında Vertex AI ve Gemini CLI güncellemeleri
- Search’in dönüşümü — klasik 10 mavi link iyice arka plana itildi — bunu es geçmeyin
Tuhaf ama, Şimdi durun bir dakika. Bu liste size de tanıdık geldi mi? Gelmesi lazım. Çünkü Microsoft Ignite tarafında da benzer şeyleri konuşuyoruz; Copilot, ajan tabanlı mimariler, Foundry, Azure AI Studio… İki dev aynı yöne koşuyor, ama mesele hız değil sadece, asıl soru müşterinin bu dönüşüme ne kadar hazır olduğu. Evet, işin can alıcı kısmı orası.
Gemini 3 Tarafı: Beklediğim Şey Tam Olarak Bu Değildi
Gemini’nın yeni sürümü sahneye çıktığında, benchmark slaytları da peşinden geldi tabi. MMLU şu kadar, HumanEval bu kadar, ARC-AGI’de rekor… Bunları çok takmıyorum; çünkü 6 ay sonra başka bir model geliyor, tabloyu yine altüst ediyor. Bu döngüye baya alıştık artık. Evet.
Beni asıl yakalayan iki konu vardı. Birinçisi fiyatlandırma. Google, Gemini Flash’ın yeni sürümünde token başına fiyatı ciddi biçimde aşağı çekmiş — input tarafında neredeyse yarıya yakın bir düşüş var. Bu boş bir detay değil. Türkiye’deki kurumsal müşterilerimde en sık duyduğum cümle şu: “Hocam, POC süper geçti. Production’a alınca fatura korkutucu.” İşte tam da bu yüzden bu indirim, RAG mimarilerinde eli biraz rahatlatıyor; hani bazen teknikten çok muhasebe konuşuyoruz ya, durum biraz öyle. Neyse uzatmayayım.
Bakın, burayı atlarsanız yazının kalanı anlamsız kalır.
İkinci dikkatimi çeken şey, tool calling ve agentic capabilities tarafıydı. Gemini artık bir aracı çağırırken arkada başka bir aracı paralel çağırma işini daha az tökezleyerek yapıyor gıbı duruyor. Geçen ay bir e-ticaret müşterimde Azure OpenAI üzerinde benzer bir senaryo kurmuştuk — function calling sırasında paralel çağrılarda model ara sıra şaşırıyordu, hatta bazen işi gereksiz yere uzatıyordu. Demo’da gördüğüm kadarıyla Gemini burada biraz öne geçmiş olabilir. Ama dür bir saniye; demo başka şeydir, prod bambaşka şeydir (evet, doğru duydunuz). Saha testi olmadan kesin konuşmam.
“Modelin ne kadar zeki olduğu artık ikinci plana düştü. Birinci soru şu: Bu model, benim production sistemimde ne kadar tutarlı?” — son müşteri toplantımdan bir not.
Türkiye Perspektifi: Veri Egemenliği Sorunu Hâlâ Var
Gel gelelim can sıkan tarafa. Gemini ne kadar iyi görünürse görünsün, Türkiye’deki finans. Kamu müşterileri için veri ikametgâhı (data residency) hâlâ önünde duvar gıbı duruyor. Azure’un İstanbul region planlaması konuşuluyor, AWS Frankfurt’tan hizmet veriyor, Google tarafında işe aynı soru dönüp dolaşıp geliyor: “Verim nereye gidiyor, hangı yargı bölgesinde işleniyor?” Bak şimdi mesele tam burada düğümleniyor.
İşin garibi, BDDK uyumluluğu isteyen bir bankada Gemini’yi production’a almak şu an epey zor. Workspace tarafında bile aynı sıkıntı var. Sadece model değil, dünya de tartışmalı kalıyor (en azından benim deneyimim böyle). Bu yüzden I/O’da duyurulan o parlak özellikleri ben Türkiye bağlamında biraz frene basarak okuyorum. Mesela “Gemini in Sheets” kulağa hoş geliyor ama BDDK kapsamındaki bir kurumun finansal tablolarını oraya yüklemesi pratikte pek yürümüyor; kağıt üstünde güzel duran şeyler sahada bazen dağılıyor.
Geliştirici Tarafı: Gemini CLI ve AI Studio
Bak şimdi, İşin geliştirici tarafına geçeyim, çünkü ben bir teknolojiyi değerlendirirken genelde oradan başlıyorum (inanın bana). Gemini CLI’nın yeni sürümü duyuruldu, evet; (ki bu çoğu kişinin gözünden kaçıyor). Açık konuşayım, GitHub Copilot CLI ile yan yana koymadan da edemedim — daha önce Copilot CLI Uzaktan Kontrol: Telefondan Terminal Yönetimi yazısında bu mevzuyu epey kurcalamıştım.
Dürüst olmak gerekirse, İki CLI’yı aynı masaya oturtunca tablo biraz karışıyor, hani ilk bakışta “tamam, biri diğerini geçmiştir” diyorsun ama iş o kadar düz değil; context window, dosya tarama hızı, MCP uyumu. Kurumsal giriş tarafı derken, pratikte hangı aracın sızı daha az yorduğu daha önemli hâle geliyor. Burada, peki neden? Çünkü kağıt üstündeki rakamlar güzel duruyor ama terminalde gerçek hayat biraz başka akıyor.
| Özellik | Gemini CLI (2026) | Copilot CLI |
|---|---|---|
| Context window | 2M token | ~200K (model bazlı) |
| Lokal dosya tarama | Çok hızlı, paralel | İyi ama daha yavaş |
| MCP desteği | Var, native | Var, gelişiyor |
| Kurumsal SSO | Workspace bağımlı | GitHub Enterprise + Entra ID |
| Tahmini aylık maliyet (orta kullanım) | ~$20-30 | $10-19 |
Gemini’nın 2M context window’u kâğıt üstünde baya iddialı görünüyor. Şimdi, ama dür bir saniye — gerçekten kaç iş akışında bunu sonuna kadar dolduruyorsunuz? Benim gördüğüm kadarıyla 200K bandını geçince model bazen hafif dağılıyor,. Prompt’un başındaki detayı elinden kaçırabiliyor; bu da meşhur “lost in the middle” sorununu tekrar önümüze koyuyor. Google iyileştirme yaptığını söylüyor, tamam, bekleyelim bakalım. C++ Projelerinde PackageReference: NuGet Yeni Dönem yazımızda bu konuya da değinmiştik.
MCP Desteği — Sessiz Devrim
I/O’da çok öne çıkarılmadı ama bana kalırsa en hayatı parçalarından biri MCP (Model Context Protocol) desteğinin Gemini araçlarına yayılması öldü. Bu protokol artık modellerin dış sistemlerle konuştuğu ortak dil gıbı ilerliyor; Microsoft tarafında da benzer yönde hareket var — NL2SQL Gerçekten İşe Yarıyor mu? SQL MCP Server Notları yazımda buna değinmiştim zaten. Şey, mesele sadece teknik standart değil; entegrasyonun nasıl kurulacağına dair kafa rahatlatan bir zemin oluşuyor.
Ve işler burada ilginçleşiyor.
Şahsen, İki büyük oyuncunun aynı protokolde buluşması ne anlama geliyor? Vendor lock-in biraz gevşiyor demek. Bir MCP server yazıyorsunuz ve bunu Claude’a da bağlıyorsunuz, Gemini’ye de bağlayabiliyorsunuz, Copilot’a da uzatabiliyorsunuz; işin aslı burada ciddi bir esneklik var. Türkiye’deki kurumsal alıcılar için bu küçük bir detay değil — bence çok yerinde bir karar —. Çünkü çoğu CIO’nün kafasındaki soru şu: “Bugün Microsoft seçtim diyelim, iki yıl sonra Google’a kaymak istersem ne olacak?” MCP işte tam o tedirginliği biraz yumuşatıyor.
Tam da öyle. Cosmos DB ile Kurumsal Ölçekte GenAI: AVASOFT Nexus Vakası yazımızda bu konuya da değinmiştik.
Evet. Bu konuyla ilgili Copilot Spaces API GA Oldu: Otomasyonun Kapısı Açıldı yazımıza da göz atmanızı tavsiye ederim.
Search’in Sonu mu? Yoksa Yeniden Doğuşu mu?
AI Overviews artık varsayılan. Garip ama gerçek. Google’a bir şey aradığınızda üstte AI cevabı, altta linkler çıkıyor; yıllardır SEO ile yaşayan herkesin içini hafifçe burkan bir tablo bu. Ben de bu bloğu yazan biri olarak, hâliyle etkileniyorum. Bu konuyla ilgili Cosmos Conf 2026: AI Çağında Veritabanı Nereye Gidiyor? yazımıza da göz atmanızı tavsiye ederim.
İşin can sıkan tarafı şu: trafik deseni değişti. Bir önceki çeyrekte sitemde “informational” sorgulardan gelen trafiğin yaklaşık %15 düştüğünü gördüm, üstelik bu düşüş sessiz sedasız geldi; yerine “transactional” ve “navigational” sorgular arttı, yanı insanlar artık “Kubernetes PSI nedir?” diye arayıp siteye girmek yerine Gemini’ye sorup cevabı oradan kapıyorlar. Ama “Aşkın Kılıç Azure danışmanlık” gıbı daha spesifik aramalarda hâlâ tıklama geliyor. Kısacası, peki neden?
Bir dakika — bununla bitmedi.
Bu bana şunu net biçimde gösterdi: Eğer yazıyorsanız, düz ve jenerik şeyler yazmayın. Kişisel deneyim koyun, sahadan not ekleyin, biraz da kendi yorumunuzu katın. AI Overviews bunu birebir kopyalayamıyor, kopyalasa bile kaynağı göstermek zorunda kalıyor. Açık konuşayım, bu yıl içerik stratejimi buna göre epey değiştirdim.
Workspace ve Proaktif Ajanlar: Copilot’un Aynası mı?
Gmail tarafında çıkan ajan demosunu izledim, hani şu sizin daha mail yazmadan taslak çıkaran, takvime bakan, ilgili dosyayı da araya sıkıştıran şey. İlk anda iki duygu geldi üst üste. Bir, “vay be.” İki, “bu işin benzerini Copilot zaten yapıyor, sadece sahnede daha sakın duruyor.”
Microsoft 365 Copilot cephesinde bu tıp işler zaten epeyce var. Ama işin garibi şu: gösteri kısmı zayıf olunca insanlar bunu bazen yeni sanmıyor, oysa perde arkasında baya iş görüyor. Google’ın PR tarafı daha parlak, önü da açık konuşayım.
Pratikte benim gördüğüm tablo biraz sert. Türkiye’deki kurumsal müşterilerde Workspace kullanıcı tabanı çok küçük kalıyor, büyük şirketlerin çoğu Microsoft 365 üstünde dönüyor; yanı Gemini’nın Workspace içindeki güzel numaralarını görseniz bile, günlük kurumsal hayatta ona dokunma şansınız pek ölmüyor. Peki, peki neden? Çünkü pazarın omurgası zaten başka yerde.
Küçük Ekipler İçin Tavsiyem
10-50 kişilik bir startup’sanız. Henüz Microsoft 365 lisanslarına gömülmediyseniz, Google Workspace + Gemini paketi fena değil, hatta bazı senaryolarda gayet mantıklı bile oluyor. Mantıklı değil mi? Aylık kullanıcı başı maliyetine bakınca (özellikle TL bazında), insan “tamam ya, bu idare eder” diyor; şimdi kuru tek tek sayıp can sıkmayayım ama Workspace Business Standard yaklaşık 500-600 TL/kullanıcı/ay bandında geziyor.
Evet, doğru duydunuz. Daha fazla bilgi için .NET 10’da NuGet Package Pruning: Sahadan Notlar yazımıza bakabilirsiniz.
Ama iş büyüyüp 500+ çalışana dayandıysa ve siz zaten Active Directory, Exchange Online, SharePoint ile yaşamaya alıştıysanız — burada tablo değişiyor. Geçiş maliyeti bir anda şişiyor, hani öyle ufak tefek değil; bu noktada Google’a sıfırdan kaymak yerine mevcut Microsoft yatırımını Copilot ile derinleştirmek daha akıllıca duruyor. Neyse uzatmayalım.
Android XR: Gözlük Hikâyesi Geri Mi Geliyor?
Bir de gözlük tarafı var, hani orayı kimse çok konuşmuyor ama işin ilginci tam da orada hareket var. Samsung ile birlikte geliştirilen Android XR cihazları sahneye çıktı; Gemini’nın gözünden dünyayı görmek, gerçek zamanlı çeviri, navigasyon… Demo fena değildi. Ama Google Glass’i hatırlayan biri olarak — evet, o kadar yasliyim — biraz şüpheci duruyorum. 2014’te de aynı vaatleri dinlemistik, sonra ortalık biraz sessizleşti.
Hani, Fark su: Bu sefer arkada gerçek bir AI var, sadece kamera ve ekran değil. Yanı teknik altyapı 2014’tekinden çok daha dolu geliyor, ama dür bir saniye — mesele sadece teknoloji de değil. Sorun ergonomide ve sosyal kabulde olacak gıbı. Insanlar yüzünde kamerayla dolaşan tiplerden rahatsız oluyor, bu basit bir gerçek. Peki neden? Çünkü cihaz iyi olsa bile üzerindeki algı başka yere gidiyor.
Kurumsal kullanım senaryolarında ben bunu daha çok saha operasyonlarında, lojistikte, sağlıkta görüyorum; yanı ofis masasından ziyade ayakta çalışan tarafta daha mantıklı duruyor. Bir teknisyenin elleri doluyken arıza talimatini gozlugunden okuması — bak şimdi, bu somut bir değer; insan orada telefonu cebinden cikarmakla uğraşmıyor. Ama ofis çalışanı için? Henüz değil. Evet.
Pratik Aksiyon: Şimdi Ne Yapmalı?
İtiraf edeyim, Eğer bir CTO ya da teknik karar verici olarak bunu okuyorsanız, lafı gevelemeden söyleyeyim, elinizdeki ilk iş listesi aşağı yukarı şöyle olmalı:
- İlk hafta: Vertex AI üzerinde bir test hesabı açın. Sonra Gemini Flash’ı kendi RAG senaryonuzla deneyin, ama işi büyütmeyin; sadece teknik ekipten 1-2 kişiyle başlayın, çünkü ilk turda kalabalık ekip bazen işleri gereksiz uzatıyor.
- İlk ay: Mevcut Azure OpenAI veya OpenAI API maliyetlerinizi çıkarın. Aynı workload Gemini tarafında ne tutuyor, önü da hesaplayın; sonra yan yana koyup bir vendor karşılaştırma matrisi hazırlayın, yoksa karar verirken herkes kendi kafasındaki tabloya göre konuşuyor.
- İlk çeyrek: En az 1 production-dışı use case’i Gemini ile pilot edin. Tercihen müşteri verisi içermeyen, içe dönük bir senaryo seçin; mesela internal documentation Q&A gıbı bir şey, hem risk düşük oluyor hem de ekip gerçek akışı görmüş oluyor.
- Strateji: Multi-model mimariye hazırlanın. Tek modele bağlı kalmak 2026’da baya riskli duruyor; bu yüzden MCP gıbı standartlara yatırım yapın, çünkü yarın öbür gün model değiştirmeniz gerekirse eliniz kolunuz bağlanmasın.
Bir de geliştirici tarafından bakınca iş biraz farklılaşıyor. Agentic mimarilerde yönetişim giderek daha kritik hâle geliyor, hatta açık konuşayım, bazen modelden çok o katman can sıkıyor; bu konuda Agent Framework + AGT: Üretimde Yönetişim Şart yazısında detaylı not düşmüştüm, oraya da göz atmanızı öneririm.
Beni Hayal Kırıklığına Uğratan Kısım
Şöyle ki, Her şey fena değildi, ama I/O’da beklediğim hâlde gelmeyen bir şey vardı: On-premise veya hybrid Gemini. E peki, sonuç ne öldü? Microsoft tarafında Azure Local + AI ile bu yöne gidiliyor, Google işe hâlâ “cloud-only” çizgisinde duruyor; açık konuşayım, Türkiye’deki regülasyonlu sektörler için bu boşluk baya can sıkıyor.
Ayrıca Gemini Enterprise tarafında SLA detaylarının netleşmesini bekliyordum. %99.9 mu, %99.95 mi? Faulty response olursa kredi mekanizması nasıl işliyor? Bu detaylar slaytlarda yoktu, hani insan biraz orada durup bakıyor; sonraki haftalarda dokümana düşeceğini umuyorum.
Sıkça Sorulan Sorular
Gemini 3 mü daha iyi, GPT-5.5 mi?
Benchmark’lara bakınca bazı testlerde Gemini öne geçiyor, bazılarında GPT kazanıyor. Ama aslında “daha iyi” sorusunun cevabı büyük ölçüde ne için kullandığınıza bağlı. Uzun context işlerinde ve multimodal görevlerde Gemini gerçekten parlıyor; kod üretimi ve karmaşık reasoning’de işe GPT-5.5 hâlâ sağlam duruyor. Bence en doğrusu kendi datanızla A/B test yapmanız — başkasının sonuçları sızı yanıltabilir.
Türkiye’den Vertex AI kullanıyorsam hangı region’u seçmeliyim?
Frankfurt (europe-west3) ya da Belçika (europe-west1) en mantıklı seçenekler, gecikme açısından. Ama veri ikametgâhı gereksinimleriniz varsa hukuk ekibinizle muhtemelen bir konuşun — yanı Google’ın bu konudaki sözleşmesel taahhütleri Microsoft’tan farklı işliyor, detaylara dikkat etmekte fayda var.
Gemini CLI ile Copilot CLI’yi aynı anda kullanabilir mıyım?
Teknik olarak büyük ihtimalle evet, ikisi de ayrı binary’ler. Tecrübeme göre en pratik yaklaşım şu: Microsoft ekosistemindeki projelerde Copilot CLI, açık kaynak ve research ağırlıklı işlerde Gemini CLI. İkisinin güçlü yanları farklı zaten (ben de ilk duyduğumda şaşırmıştım). Hangisi nerede daha iyi iş çıkarıyor, zamanla kendiniz de görüyorsunuz.
AI Overviews sitemizdeki trafiği mahvedecek mi?
“Mahvetmek” biraz abartı ölür açıkçası, ama jenerik bilgilendirici içerikler için %15-30 arası bir düşüş yaşanabilir. Çözüm yolu şu: özgün deneyim odaklı yazmak, mesela case study’ler yayınlamak ve uzmanlık sinyalleri vermek, yanı E-E-A-T. Tutorial trafiği gidiyor, ama otorite trafiği değerleniyor — bence bu bir dönüşüm fırsatı aslında.
I/O 2026’da en işe yarar duyuru hangisiydi?
Benim için açık ara Gemini Flash’ın fiyat indirimi ve MCP desteğinin genişlemesi öldü. Bu ikisi kurumsal AI ekonomisini doğrudan etkiliyor — yanı slaytlardaki süslü demolardan çok daha somut gelişmeler bunlar.
Kaynaklar ve İleri Okuma
Google Resmî I/O 2026 Duyuru Sayfası
Vertex AI Resmî Dokümantasyonu
Gemini API Geliştirici Rehberi
Model Context Protocol (MCP) Resmî Sitesi
20+ yıl deneyimli Azure Solutions Architect. Microsoft sertifikalı bulut mimari ve DevOps danışmanı. Azure, yapay zekâ ve bulut teknolojileri üzerine Türkçe teknik içerikler üretiyor.
İlgili Yazılar
Bu içerik işinize yaradı mı?
Benzer içerikleri kaçırmamak için beni sosyal medyada takip edin.
