Geçen hafta editör masasındayken gözüme bir demo ilişti. Açık konuşayım — önce güldüm, sonra durup düşündüm. Bir yapay zekâ var; her şeyi biliyor gibi duruyor ama soru sorunca resmen taş kesiliyor. “Bunu neden yapmışlar?” dedim kendi kendime. Cevap aslında çok basit: Çünkü teknoloji dünyası bazen ciddiyeti bir kenara bırakıp biraz da kendi kendisiyle dalga geçmeyi seviyor, hani o tuhaf ama insani yanını ortaya koyuyor.
Bence, İşte bu yazıdaki proje tam olarak o kafada: “OverSmart AI”. Adı bile hafif ukala zaten. Kullanıcıya yardımcı olmak yerine her soruya alaycı, felsefi ve çoğu zaman işe yaramaz cevaplar veriyor — yani teknik olarak çalışan bir şey var ama pratikte… eh, pek de iş görmüyor. Güzel tarafı da bu aslında.
İşte tam da bu noktada devreye giriyor.
Bu Proje Ne Yapıyor, Ne Yapmıyor?
Size bir şey söyleyeyim, Lafı gevelemeden söyleyeyim. Bu sistemin olayı yardım etmek değil — hatta mümkünse hiç yardımcı olmamak. Kullanıcı “Nasıl ders çalışırım?” diye sorduğunda klasik bir öneri bekliyorsanız yok öyle yağma; size daha çok “Bunu kendi başına keşfetmek karakterini geliştirir” tarzında, insanı güldürüp sinirlendiren cevaplar geliyor. Kısacası AI burada öğretmen değil, biraz ukala bir filozof rolünde.
Beni en çok güldüren şey şu oldu. Normalde üretken yapay zekâ — en azından ben öyle düşünüyorum — araçları hep aynı yere oynuyor — hızlandırma, özetleme, otomasyon, randıman… Burada ise tam tersine gidilmiş, ve bu ters köşe yaklaşım bana 2023’te İstanbul’da katıldığım küçük bir ürün demosunu hatırlattı; ekip bilerek “işe yaramayan” ama akılda kalan bir prototip göstermişti ve salondaki herkes o prototipi, diğer pek çok ciddi sunumlardan daha uzun süre konuşmuştu (en azından benim deneyimim böyle). İşin aslı şu: bazen saçma görünen fikirler çok daha iyi akılda kalıyor.
Bunu biraz açayım.
Şakanın altındaki gerçek
Doğrusu, Tabi burada asıl mesele sadece espri yapmak değil. Böyle projeler bize LLM tabanlı sistemlerin nasıl davrandığını da gösteriyor — prompt’a göre ton değiştirilebilir mi, cevap stili sabitlenebilir mi, kullanıcıyı sinirlendirmeden kontrollü biçimde “yardım etmeyen” bir persona kurulabilir mi? Bunlar kulağa eğlenceli geliyor. Arka planda ciddi ürün tasarımı soruları bunlar.
Bir de şu var. Böyle sistemler kullanıcı beklentisini çok net yönetmek zorunda kalıyor — yoksa insanlar gerçekten bilgi aldığını sanıp yanlış yönlendirilir,. Bu hiç komik olmaz. O yüzden bu tip mizahi projelerde bile güvenlik kemeri takmak gerekiyor. Şaka ile rezalet arasındaki çizgi bazen incecik oluyor çünkü. Daha fazla bilgi için zekâ ile ilgili önceki yazımız yazımıza bakabilirsiniz. Hormuz Gerilimi Petrolü Zıplattı: Piyasada Neler Oluyor? yazımızda bu konuya da değinmiştik.
| Açık Nokta | Klasik Yardımcı AI | OverSmart AI |
|---|---|---|
| Cevap tonu | Nazik ve açıklayıcı | Sarkastik ve kaçamak |
| Ana amaç | Sorun çözmek | Eğlendirmek / şaşırtmak |
| Kullanıcı memnuniyeti | Yüksek hedeflenir | Bilinçli olarak düşürülür! |
| Risk seviyesi | Düşük-orta | Tonda kontrolden çıkarsa yüksek olabilir |
Neden Böyle Bir Şey Yapılır Ki?
Bunun cevabı aslında oldukça insani. Çünkü bazen sırf eğlenmek istersin. Ben de yıllar içinde gördüm ki hackathon’larda veya challenge etkinliklerinde en unutulmaz işler çoğu zaman en ciddi olanlar değil; insanın yüzünü gülümseten, “ya bu ne saçmalık ama” dedirten işler oluyor — ve 2024 baharında Ankara’daki küçük bir topluluk etkinliğinde buna benzer iki günlük mini proje görmüştüm, teknik olarak devrim falan değildi tabii, ama herkesin telefonuna kaydettiği tek demo oydu (ben de ilk duyduğumda şaşırmıştım)
Bu proje de April Fools Challenge ruhunu taşıyor zaten (şaşırtıcı ama gerçek). Yani amaç para kazanmak ya da büyük kurumsal müşteri çekmek değil; internetin ağırbaşlı havasını biraz bozmak. Hani normalde her yerde “AI productivity”, “AI copilots”, “AI agents” diye dolanıyoruz ya… burada biri çıkıp diyor ki: tamam kardeşim, bu sefer hiçbir şeyi kolaylaştırmayacağım! Ve bence bu cesaret istiyor.
Bazı projeler problemi çözmez; sadece problemi ne kadar ciddiye aldığımızla dalga geçer.
Ve garip şekilde bunlar bazen daha akılda kalır.
Açık konuşayım. Bu tür çalışmaların kıymeti tam da burada yatıyor işte — sektörün sürekli verimlilik baskısı altında ezildiği bir dönemde biri çıkıp “ben gereksiz ama komik bir şey yaptım” diyebiliyor mu? Az kişi diyebiliyor artık. Maalesef. Vecstore mı Imagga mı? Görsel Aramada Asıl Fark Nerede yazımızda bu konuya da değinmiştik.
Teknik Tarafı Sandığınız Kadar Boş Değil
Nerede duruyor?
Kaynak özete göre proje HTML ve CSS ile kurulmuş — yani gayet hafif, tarayıcıda çalışan sade bir yapıdan söz ediyoruz. Devasa bir LLM entegrasyon bir düşüneyim… katmanından falan bahsetmiyoruz belki ama etkileşim tasarımının temeli yine orada yatıyor,. Bunu küçümsemek hata olur. İnsanların ekrana bakıp kahkaha atması için illa devasa stack gerekmezmiş; bazen birkaç satır mantıklı — ya da kasıtlı olarak mantıksız — metin yetiyor.
Açık konuşayım, Böyle basit görünen arayüzlerde esas mesele içerik tonu oluyor. Bir butonun rengi tamamdır da kullanıcının aldığı cevap karakterli değilse bütün iş sönüyor. Mesaj kutusuna yazılan her soruya aynı tonda alakasız cevap vermek bile başlı başına tasarım kararı. Bu karar iyi alınırsa komik, kötü alınırsa can sıkıcı. Burada ince çizgi tam orada. Butterfly CSS: 2026’da Dikkat Çeken Hafif Bir Seçenek yazımızda bu konuya da değinmiştik. PDF Dünyasında Bir Nefes: Ücretsiz ve Limitsiz Araçlar yazımızda bu konuya da değinmiştik.
Kod tarafında mantık nasıl kurulur?
<!-- Basit mantık örneği -->
if (question.includes("how")) {
reply = "I could answer that... but where would be the mystery in life?";
} else if (question.includes("why")) {
reply = "Because the universe enjoys irony.";
} else {
reply = "Interesting question. Unfortunately for you.";
}Tabii bu sadece kaba fikir. Kurumsal tarafta böyle mizahi yanıt motoru kuracaksanız guardrail koymanız şart — aksi halde zararsız şakadan çıkar, pasif agresif müşteri destek botuna dönüşür. Tahmin eder misiniz? Ha, o zaman iş başka yere gider artık…
Küçük Startup İçin Eğlence, Büyük Kurum İçin Uyarı
Küçük ekipler ne çıkarır?
Küçük startup’larda böyle denemeler çok değerli oluyor çünkü ekip hızlı hareket ediyor. Kimse üç ay onay süreci istemiyor. Misal ürün yöneticisiyle geliştirici aynı masadaysa “bunu biraz saçmalatalım mı?” fikri öğleden sonra canlıya bile alınabiliyor — bu hız güzel. Disiplin yoksa kısa sürede oyuncak haline geliyor, yani eğlence var tamam, ama ölçüsüz olursa kimse neyin niye çalıştığını anlamıyor.
Kurum tarafında durum farklı mı?
Bakın, Evet. Fena halde farklı. Kurumsal ortamlarda böyle bir uygulama doğrudan marka dili, gizlilik, kullanıcı güveni — hatta hukuk ekibiyle çarpışabiliyor. Biraz abartıyorum gibi mi geldi? Durun, o kadar da abartmıyorum aslında, çünkü gerçek hayatta gerçekten böyle oluyor. En ufak içerikte bile risk analizi isteyen organizasyonlarda “sarkastik AI” fikri ancak kapalı demo ortamında yaşayabiliyor. Ama iç eğitimlerde ya da inovasyon günlerinde? Orada ilginç olabilir.
- Küçük ekip: Hızlı prototip, baskın yaratıcılık, düşük maliyet.
- Büyüyen startup: Tonda tutarlılık, test edilebilirlik, kullanıcı geri bildirimi önemli.
- Enterprise: Liderlik onayı, güvenlik kontrolü, yasal çerçeve olmazsa olmaz.
Neye Gülüp Neye Dikkat Etmeli?
Mizah güzel ama sınırı var
Bana kalırsa projenin en tatlı yani kullanıcıyı bilinçli biçimde boş çevirmesi. Evet, biraz sinir bozucu — o yüzden başarılı olması için dozunda kalması lazım, yoksa ilk iki dakikada gülersiniz, üçüncü dakikada sekmeyi kapatırsınız. Beklediğim kadar derin değildi dersem haksızlık etmiş olmam; ama zaten amaç derinlik değildi ki, keyif vermekti. Sade, inceden taşlayan, mesteden türden bir iş olmuş. Neden önemli bu? Demoda bunu görmek hoşuma gitti doğrusu.
Editör masasında, geçen ay Bakırköy’deki ofiste bunu anlatırken arkadaşlardan biri “Bizim çağrı merkezine kursak müşteri telefonu duvara fırlatır” dedi. Gülümsedim çünkü haklıydı. Gerçekten bazı alanlarda böyle mizah fazla kaçabiliyor — satış sonrası destek, banka chatbot’u ya da sağlık danışmanı gibi yerlerde büyük ihtimalle olmaz. Ama sandbox içinde? Orası ayrı dünya.
Peki neden hâlâ dikkat çekiyor?
Araya gireyim: Cevap basit. Yapay zekâyla ilgili çoğu haber birbirine benziyor — biri çıktı, yeni model geldi, daha akıllı oldu, daha uzun bağlam tuttu, daha hızlı çalıştı vs. Fakat bu tarz absürt örnekler o kalabalığın içinde nefes aldırıyor. Ve evet, bazen bizi teknolojiyi fazla kutsamaktan kurtarıyor. “Her şey çözülecek” havasını delip geçiyor. Bu da az buz şey değil.
Ben Olsam Nerede Kullanırım?
Laf arasında söyleyeyim — eğer ben bunu ürünleştirecek olsaydım ana kullanım alanını tamamen eğitsel veya gösterisel tutardım. Mesela konferans fuaye alanında ziyaretçilere açık demo olurdu; kendi kendine ilerleyen, bilerek boşa çıkan ama kişilik sahibi görünen ekranlar insanları hemen topluyor, sosyal medyada paylaşılacak malzeme çıkıyor, ve bunların yanında analitik kısmı da izlerdim — hangi soruda insanlar daha çok kahkaha atıyor, hangi ifadede oturumu kapatıyor, bu bilgiler başka UX çalışmalarına gayet fayda sağlıyor.
Dürüst olayım. Böyle sistemlerden beklentimiz hep çözüm üretmesi yönünde olduğu için ters köşe etkisi güçlü çalışıyor. Geçen yıl Kasım ayında İzmir’de yapılan küçük bir yazılım buluşmasında benzer şekilde “yanlış cevap veren” interaktif pano görmüştüm — neredeyse herkes ona dokundu, çünkü sürpriz vardı. Hayat böyledir biraz. Zaten çoğu insan mükemmel çözüme değil, samimi sürprize tepki veriyor.
Sıkça Sorulan Sorular
OverSmart AI gerçekten işe yarıyor mu?
Eğer amacınız doğru bilgi almaksa hayır,jenerik anlamda işe yaramaz.Ama eğlence,demo veya konsept sunumu istiyorsanız evet,kendi kategorisinde gayet çalışıyor.Asıl işi sizi şaşırtmak.
Böyle bir proje hangi teknolojilerle yapılabilir?
Sade HTML,CSS ve temel JavaScript ile rahatlıkla yapılabilir.Daha gelişmiş sürümlerde kural tabanlı yanıt sistemi ya da LLM üstünde özel persona katmanı kullanılabilir.Ama basit hali bile yeterince etkili olabilir.
Kurum içinde kullanmak güvenli mi?
Açıktan söyleyeyim,günlük operasyon içinde pek güvenli sayılmaz.Pasif-agresif ya da belirsiz cevap veren botlar müşteri memnuniyetini zedeler.Sadece kontrollü demo ortamlarında düşünülmeli.
Neden insanlar böyle komik projeleri seviyor?
Çünkü teknoloji genelde ciddi anlatılıyor;böyle projeler o sert kabuğu kırıyor.Ufacık ironinin bile insanların ilgisini çekmesi bundan.Yani mesele koddan çok hissiyat.
Kaynaklar ve İleri Okuma
Açık konuşayım, Orijinal DEV.to Yazısı – An AI That Knows Everything… But Tells You Nothing 😈
20+ yıl deneyimli Azure Solutions Architect. Microsoft sertifikalı bulut mimari ve DevOps danışmanı. Azure, yapay zekâ ve bulut teknolojileri üzerine Türkçe teknik içerikler üretiyor.
İlgili Yazılar
Bu içerik işinize yaradı mı?
Benzer içerikleri kaçırmamak için beni sosyal medyada takip edin.
