Bir freelance platformuna girip “burada iş var” diye umutlanmak, sonra 200 başvuru arasında yok olmak… bunu izlemek gerçekten zor oluyor artık (kendi tecrübem). Açık konuşayım, bu düzen yorucu. İşveren tarafı mutsuz, freelancer tarafı mutsuz — herkes bir yerden sıkışıyor. Noah’ın anlattığı Assignly fikri tam da bu düğüme parmak basıyor aslında: teklif yarışını kaldırıp işi doğru kişiye atamak (en azından benim deneyimim böyle)
Geçen yıl İstanbul’da bir startup ekibiyle sohbet ederken benzer bir dert dinlemiştim. Tasarımcı arkadaşları Upwork’te iyi görünen ilanlara saatler harcıyor, ama çoğu zaman tek dönüş bile alamıyorlardı. Sorun yetenek eksikliği değildi. Sistemin gürültüsüydü. İşte tam bu noktada mesele “daha çok başvuru” olmaktan çıkıp “daha iyi eşleşme” haline geliyor.
Freelance platformlarında asıl problem ne?
İşin aslı şu: mevcut model neredeyse borsa gibi çalışıyor. İlan açılıyor, teklifler yağıyor, en düşük fiyat ya da en yüksek puan öne çıkıyor. Ama gerçek hayatta iş böyle yürümüyor — bir yazılım işi için bazen beş yıllık deneyim yerine sadece doğru teknoloji yığınına aşina biri lazım oluyor. Bunu ilk bakışta anlamak, hani, kolay değil hiç.
Ve işler burada ilginçleşiyor.
Ben 2023 sonbaharında Kadıköy’de bir küçük ajansın içerik ve web işleri için freelancer aradığını görmüştüm. İlanda 80’den fazla teklif vardı. İçlerinden belki 10 tanesi gerçekten okunacak gibiydi. Geri kalanlar kopyala-yapıştır kokuyordu, bir kısmı ise bariz şekilde otomasyonla gelmişti — insan fark ediyor bunu, güvenin bana. Müşteri ne yapıyor? En görünür olana gidiyor. En ucuz olana gidiyor. Sonra da “iyi freelancer bulmak zor” diyor. Haksız da değil aslında, ama nedeni farklı.
Gel gelelim sorun sadece müşteri tarafında değil. Freelancer da ayrı bir eziyet çekiyor. Saatlerce niyet mektubu yazıyorsun, projeyi anlayıp özel cevap hazırlıyorsun — sonra sessizlik. Hani insan bir “gördük” bile bekliyor bazen, değil mi? Bunun yerine spam atan hesaplar ve düşük ücretle çalışan aracı ilanlar öne geçiyor. Sistem böyle dönüyor.
Kısa bir not düşeyim buraya.
Kısacası problem yetenek kıtlığı değil; sinyal kaybı var. Doğru kişi ile doğru iş birbirini bulamıyor.
Assignly’nin fikri neden ilginç?
Assignly’nin önerdiği model bayağı net: müşteri ilan veriyor ama ortalık teklif çöplüğüne dönmüyor (kendi tecrübem). Sistem uygun freelancer’ı seçip işi ona yönlendiriyor. Freelancer işi kabul ederse tamam, etmezse başka aday devreye giriyor. Bu kadar. Basit görünmesi biraz aldatıcı tabii — çünkü basit görünen şeylerin arkası genelde çetrefilli çıkar.
Bi saniye — Bence buradaki güzel nokta şu: pazar yeri mantığından eşleştirme mantığına geçiliyor. Yani “kim daha çok bağırırsa o kazanır” yerine “kim daha uygunsa o gelsin.” İlk okuduğumda aklıma anında e-posta filtreleri geldi — inbox’taki çöpü kesip önemli mesajı öne çıkarmak gibi bir şey bu. Abartmıyorum.
Bir de şu var: freelancer için psikolojik yük azalabilir. Ciddi fark. Her ilana başvurup reddedilmek yerine sadece gerçekten uygun olduğun işler önüne düşerse motivasyon çok daha az kırılıyor; geçen ay Ankara’da görüştüğüm bir backend geliştiricisi tam olarak bundan şikâyet ediyordu ve “iş aramak kod yazmaktan fazla zaman alıyor” dediğinde hiç şaşırmadım açıkçası. YouTube Premium Zam Kapıda: İşte Tasarruf Etmenin Yolu yazımızda bu konuya da değinmiştik.
Noah’ın çizdiği iki sert çizgi
Noah burada iki konuda çok net duruyor: %0 komisyon ve KYC yokluğu, yani kimlik taraması zorunlu olmaması. Komisyon konusu direkt can yakıyor. Çünkü çoğu platform sanki yalnızca vitrin koymuş gibi davranıp kazancın içinden ciddi pay alıyor — bunu yaşayan herkes bilir ne demek istediğimi. Steam’de Gözden Kaçan 5 Yeni Oyun: Bugünlük Liste yazımızda bu konuya da değinmiştik.
Hmm, bunu nasıl anlatsamdı…
KYC tarafı biraz hassas. Güvenlik açısından bazı kişiler bunun gerekli olduğunu söyler; haklı oldukları yerler var elbette. Ama özellikle bağımsız çalışan biri için pasaport yüklemek, selfie ile kimlik doğrulamak falan… bayağı itici gelebiliyor. Hani anlıyorum neden istiyorlar ama yine de insanı duraksatıyor (inanın bana)
Kısacası, açık konuşayım, bu iki karar kağıt üstünde güçlü duruyor. Pratikte zorlayıcı olabilir de. Komisyonsuz yapı nasıl sürdürülecek? Kötü niyetli kullanıcılarla nasıl uğraşılacak? İşte orası henüz ham duruyor.
Peki bu model nerede tökezleyebilir?
Bence en büyük risk ölçeklenme değil, güven inşası meselesi. Küçük bir toplulukta bir düşüneyim… manuel denetimle pek çok şey çözülür, ama yüz binlerce kullanıcıya çıkınca işler değişir — eşleştirme algoritması yanlış kişiyi önerebilir, boşta kalan işler artabilir ya da kaliteli freelancer’lar yeterince görünür olmayabilir (kendi tecrübem). Bunların hepsi olası.
| Konu | Teklif modeli | Eslesme modeli |
|---|---|---|
| Müsteri deneyimi | Çok seçenek ama çok gürültü | Daha az seçenek ama daha temiz sinyal |
| Freelancer deneyimi | Sürekli başvuru ve bekleme | Daha az uğraş, daha hedefli fırsat |
| Kötüye kullanım riski | Spam ve bot ağırlıklı yüksek | Daha kontrollü olabilir ama algoritmaya bağımlı |
| Ölçeklenme zorluğu | Pazar yeri mantığında klasik sorunlar | Eşleşme kalitesi büyüdükçe karmaşıklık artar |
Neyse uzatmayalım. Asıl mesele şurada kilitleniyor: iyi eşleşmeyi nasıl tanımlayacaksın? Sadece beceri etiketleriyle olur mu? Belki olur, başlangıçta. Ama müşteri beklentisi çoğu zaman teknik beceriden ibaret olmuyor; iletişim hızı, saat dilimi uyumu, geçmiş teslimatlar, hatta ekip kültürü bile devreye giriyor. Bütün bunları bir algoritmaya öğretmek… kolay değil.
Küçük startup için başka, enterprise için başka dertler var
Size bir şey söyleyeyim, Küçük bir startup için Assignly tarzı yapı çok çekici olabilir — ekiplerin zaten zamanı yoktur, onlar hızlıca doğru kişiyi bulmak ister. E tabi kurumsal tarafta hikâye farklıdır. Entegrasyonlar gerekir, sözleşme akışı gerekir, onay mekanizmaları gerekir. Bazen hukuk departmanı tek başına üç haftayı yer bitirir. E peki, sonuç ne oldu? Abartmıyorum, gerçekten öyle oluyor.
%0 komisyon ve KYC’siz yapı ne anlatıyor?
“%0 komisyon” lafını okuyunca insanın aklına hemen “tamam güzel de para nereden gelecek?” sorusu geliyor (inanın bana). Geliyor değil mi? Bence Noah burada bilinçli olarak platform vergisini reddedip yan ürünlere yaslanmayı düşünüyor — yani ödeme kesintisi yerine araç satışı ya da premium özelliklerle gelir yaratmak istiyor olabilir. Daha fazla bilgi için BFF Nedir? Frontend İçin Akıllı Orta Katman Rehberi yazımıza bakabilirsiniz.
Eh, Ama dürüst olayım. Bu yaklaşım her zaman işlemeyebilir. Pazaryerleri çoğu zaman likidite kurmak için agresif teşvik ister ve o teşviki finanse etmek kolay değildir. KYC yoksa kötü aktör riski artar mı? Evet, artar gibi duruyor (ben de ilk duyduğumda şaşırmıştım). Fakat karşılığında giriş bariyeri düşüyor ve profesyoneller kendilerini daha rahat hissedebiliyor (ki bu çoğu kişinin gözünden kaçıyor)
Geçen hafta İzmir’de tanıştığım serbest çalışan bir UX tasarımcısı bana tam bunu söyledi: “Kimlik fotoğrafımı her yere yüklemek istemiyorum.” Bu cümleyi duyunca pazarın ruhunu biraz anladım aslında.
Bakın şimdi önemli nokta şu:
- %0 komisyon: cazip ama sürdürülebilirlik testi ister.
- KYC yok: kullanıcı dostu ama güven katmanını yeniden düşünmek gerekir.
- Eşleştirme: ana değer önerisi burasıysa kusursuz olmak zorunda değil, ama hızlı öğrenmeli.
Editör masasında bende bıraktığı izlenim
Bu haberi ilk gördüğümde aklıma hemen başka projeler geldi; mesela Specification-First Agentic Development: AI ile Kod Yazmanın Daha Temiz Yolu. Oradaki ana fikir neydi? Gürültüyü azaltıp niyeti netleştirmek. Assignly de benzer biçimde piyasadaki gürültüyü azaltmaya çalışıyor gibi duruyor — belki tesadüf değildir bu benzerlik (şaşırtıcı ama gerçek)
Aslında, Semantic Search Ölçekte Neden Zorlaşıyor? RAG’in Dersi yazısında anlattığımız ölçekte anlam üretme problemi burada da karşımıza çıkıyor aslında; yüzlerce profil içinde doğru adayı bulmak semantik arama kadar nazlı olabilir, hatta biraz daha inatçı bile olabilir.
Bana göre en sağlam taraf vizyonu sade tutması. Platformların çoğu önce her şeyi yapmaya kalkışıp sonra hiçbir şeyi düzgün yapamıyor. Burada ise tek büyük vaat var: teklif bombardımanını kırmak. Sade. Anlaşılır.
Ama beklediğim kadar net olmayan kısım yine aynı yerde — operasyon (inanın bana). Dispute yönetimi nasıl olacak? İşi alan kişi yarıda bırakırsa ne olacak? Müşteri teslimattan sonra fikir değiştirirse kim hakem olacak? Bunlara henüz net bir cevap göremedim.
Bunu kim kullanır?
Kullanan profili düşündüğümde üç grup görüyorum:
- Düzgün portföyü olan ama sürekli görünmez kalan bağımsız uzmanlar;
- Aday taramakla vakit kaybetmek istemeyen küçük işletmeler; — ciddi fark yaratıyor
- Teklif okumaya sabrı kalmamış kurucu ekipler…
Bana göre en mantıklı senaryo
Eh, Eğer platform gerçekten iyi eşleşme yaparsa en büyük kazancı orta ölçekli işler verir: bir landing page tasarımı, bir API entegrasyonu, bir kısa süreli veri analizi işi… Yani hem çok basit olmayan hem de koca ajans gerektirmeyen işler. Tam orta bantı vurmak lazım. Tutarsa, güzel iş olur.
Sıkça Sorulan Sorular
}
Assignly tam olarak neyi değiştirmek istiyor?
///?p>>
?>
20+ yıl deneyimli Azure Solutions Architect. Microsoft sertifikalı bulut mimari ve DevOps danışmanı. Azure, yapay zekâ ve bulut teknolojileri üzerine Türkçe teknik içerikler üretiyor.
İlgili Yazılar
Bu içerik işinize yaradı mı?
Benzer içerikleri kaçırmamak için beni sosyal medyada takip edin.
