I/O’nün ana keynote’u biter bitmez çoğu insan kapağı kapatıyor ya — ben de eskiden öyleydim. Ama son birkaç senedir asıl tat, ana sahnenin gölgesinde kalan Dialogues oturumlarında. Bu sene de aynı oldu. Keynote’ta Gemini 3, yeni Tensör TPU’ları, robotik demoları derken; iki gün sonra Dialogues sahnesine oturan isimler bana gösteriden çok daha fazlasını anlattı. Kısacası, işin aslı orada biraz daha net çıkıyor.
Açık konuşayım: Azure tarafında çalışan biri olarak Google etkinliklerini takıp etmem ilk bakışta garip gelebilir. Ama şey, bulut dünyasında artık tek bir sağlayıcıya kafayı gömmek kendi ayağına sıkmak gibi bir şey. Müşterilerimin yarısı multi-cloud kullanıyor, kalanı da en azından AI tarafında Google’ın ne yaptığını merak ediyor. Bakın, peki neden?
Bu yazıda Dialogues sahnesinden aklımda kalan bölümleri kendi bakış açımla — yani bir Azure danışmanının gözünden — derledim. Pazarlama metni değil bu; eksiklerini de yazacağım. Hani her şey cilalı görünmesin diye.
Dialogues Aslında Ne? Keynote’tan Farkı Ne?
Dialogues, I/O’nün ikinci günü başlayan ve üçüncü gün sonuna kadar süren bir tür “sohbet sahnesi”. Keynote gibi parlatılmış, prova edilmiş bir gösteri değil. Sahnede iki-üç kişi oturuyor, moderatör soruyor, konuşmacılar bazen birbirine giriyor; geçen sene quantum bölümünde Hartmut Neven ile bir akademisyen arasında çıkan tartışmayı hâlâ hatırlıyorum — adamlar resmen birbirine ders verdi, seyirci de baya iyi izledi (bu konuda ikircikliyim)
Bu yıl format biraz değişmiş. Her oturum 35 dakika sürüyor, üç tema etrafında dönüyor: AI’ın bir sonraki dalgası, quantum-klasik melez sistemler, robotik ve fiziksel zekâ, ve yaratıcılık + AI. Eskiden bir de “policy” sahnesi vardı, kaldırmışlar. Niye bilmiyorum ama tahminim şu: siyasi olarak hassas dönemde Google riske girmek istemedi. Nasıl desem, mantıklı duruyor.
Kısa bir not düşeyim buraya.
AI Bölümü: “Modelin Boyutu Artık Konu Değil”
Bu cümleyi Demiş Hassabis söyledi ve sahnedeki diğer iki konuşmacı — biri Anthropıc’ten, diğeri akademiden — hafifçe başlarını salladı. Yıllardır “daha büyük model = daha iyi sonuç” mantrası dönerken birden herkes “boyut değil, mimarı ve veri kalitesi” demeye başladı. İlginç dönüş, hatta biraz ters köşe.
Hassabis’in Gemini 3 hakkında söyledikleri ilginçti ama bence asıl bomba sözü şuydu: “Önümüzdeki 18 ay, AI ajanlarının gerçekten ‘iş yapabilir’ hâle geleceği dönem olacak; ama bu, bugün gördüğünüz chat asistanlarının büyütülmüş hâli olmayacak.”
Bunu duyunca aklıma hemen kendi sahadaki deneyimim geldi. Geçen ay Ankara’da bir sigorta şirketinde Copilot Studio üzerinden bir ajan kurguladık. Müşteri “büyük ölçüde otomatik poliçe yenileme” istiyordu. Çıktı? Demo’da fena değil, production’da işe tam bir duvara toslama. Çünkü ajan kendi başına karar vermesi gereken 14 farklı iş kuralının 3 tanesinde takıldı, geri kalanlarda da insan onayı istedi; yani teori başka, saha başka çıktı.
Türkiye Perspektifinden Bakınca
Şunu eklemem lazım: Dialogues’ta konuşulan “agentic AI” senaryolarının çoğu ABD ve AB pazarına göre kurgulanmış. Türkiye’deki kurumsal müşterilerimde gördüğüm tablo biraz farklı. Bizde hâlâ şu üç engel var:
- Veri yerleşimi (data residency): Gemini veya Claude’un Türkiye region’ı yok. KVKK uyumu için verinin yurt dışına çıkması ciddi hukuk işi.
- Türkçe performansı: Modellerin Türkçesi düzelse de hâlâ teknik domain dilinde (bankacılık, sağlık) tökezliyor. Bunu test ettim; hâlâ hatalı terim çevirisi yapabiliyor.
- Maliyet: Dolar bazlı token ücretleri TL’ye çevrilince ciddi rakamlar çıkıyor. Bir müşterimde aylık 18 bin dolar token faturası vardı; eyvallah deyip projeyi rafa kaldırdılar. (bence en önemlisi)
Bi saniye — Yani Dialogues’ta “yarın hayatınız değişecek” havası varken, sahadaki gerçek “tamam ama önce şu üç şeyi çözelim” diyor. Bu farkı görmezden gelmek olmaz. Aynı konuyu daha önce Google I/O 2026: Bir Azure’cunun Gözünden Saha Notları yazımda da anlatmıştım — orada keynote’a odaklanmıştım.
Quantum: Kâğıt Üstünde Süper, Pratikte Sabır İşi
Bence, Quantum bölümü her zamanki gibi en kafa karıştırıcı olanı oldu. Sahnede Google Quantum AI’dan Julian Kelly ve iki dış konuşmacı vardı. Konu: quantum-klasik melez hesaplama. Hani ne farkı var diyorsunuz, değil mi? Yani saf quantum bilgisayar beklemeyi bırakıp mevcut klasik altyapıyla quantum çiplerini birlikte çalıştıralım fikri.
Şimdi gelelim işin can alıcı noktasına.
Bence, Kelly’nın gösterdiği bir grafik aklımda kaldı: hata düzeltme (error correction) eğrisi. 2023’te logical qubit başına 1000+ fiziksel qubit gerekirken şimdi bu sayı 400 civarına düşmüş; hedef işe 100’ün altı. Oraya gelmeden “quantum advantage” gerçek dünya problemlerinde işe yaramayacak gibi duruyor (buna dikkat edin) Bu konuyla ilgili .NET MAUI Artık CoreCLR’da: Mono Devri Kapanıyor yazımıza da göz atmanızı tavsiye ederim.
“Quantum, önümüzdeki 5 yıl içinde sizin uygulamanıza dokunmayacak. Ama 10 yıl içinde, kriptografiyi yeniden yazmak zorunda kalacaksınız. Hazırlığı şimdiden başlatın.” — Julian Kelly, Dialogues sahnesi
Tuhaf ama, Bu söz beni biraz sarstı. Çünkü kurumsal müşterilerde “post-quantum cryptography” — en azından ben öyle düşünüyorum — konusunu açtığımda genelde “şimdi mi konuşacağız bunu?” tepkisi alıyorum (ki bu çoğu kişinin gözünden kaçıyor). Halbuki NIST standartları belli, Azure Key Vault bile yavaş yavaş PQC algoritmalarını destekliyor; bugün başlamayanin 2030’da paniklemesi çok olası. Bu konuyla ilgili Azure IaaS Performans: Sistem Düzeyli Yaklaşımın Gücü yazımıza da göz atmanızı tavsiye ederim. Daha fazla bilgi için VS Code’da Copilot’a C++ Bağlamı: Custom Instructions yazımıza bakabilirsiniz.
Şimdi gelelim işin can alıcı noktasına.
Peki Bugünden Ne Yapmalı?
Eğer enterprise tarafta çalışıyorsanız, şu üç adımı önümüzdeki 12 ay içinde tamamlamanızı öneririm:
- Kripto envanteri çıkarın: Hangi uygulamanız hangi algoritmayı kullanıyor? RSA-2048 ve ECC en savunmasızlar arasında sayılıyor.
- Crypto-agility: Kod tabanınızda algoritma değiştirmek tek satırlık config değişikliği olacak şekilde refactor edin. Şimdi yapın; sonra açıl durumda hayat kurtarır.
- PoC başlatın: CRYSTALS-Kyber veya Dilithium ile bir pilot servis kurun. Performansını ölçün.
Küçük bir startup’sanız bu üçünden sadece ikincisi yeterli olabilir. Maliyet/zaman dengesi farklı çünkü; yani her tavsiye herkese aynı sertlikte vurmaz.
Robotik: Demo Güzeldi Ama Gözüm Doymadı
Robotik oturumu en kalabalık olanlardan biriydi. Sahnede DeepMind’dan iki araştırmacı ve Figüre’dan gelen bir mühendis vardı. Konu: foundation modeller robotik için ne anlama geliyor. Basit gibi duruyor ama işin üçü baya uzun.
Gemini Robotics’in son versiyonunda artık robotun daha önce hiç görmediği bir objeyi tanıyıp kavrayabildiği gösterildi. Video oynatıldı — robot masaya rastgele bırakılan 12 farklı objeyi sıraladı. İyi de… bu video kaç çekimden seçilerek geldi, önü bilmiyoruz; hani o kısmı biraz şişli kaldı açıkçası.
Şahsen, Açıkçası robotik tarafında biraz hayal kırıklığı yaşadım. Geçen sene benzer demolar vardı, bu sene “daha akıcı” olmuş ama fark yaratan bir şey görmedim desem yeridir. Sahnedeki bir akademisyen de aynı şüpheyi dile getirdi: “Lab ortamında çalışan şey fabrikada da çalışır mı? Hâlâ değil.” Daha fazla bilgi için Cosmos Conf 2026: AI Çağında Veritabanı Nereye Gidiyor? yazımıza bakabilirsiniz.
Bu konuyla ilgili NL2SQL Gerçekten İşe Yarıyor mu? SQL MCP Server Notları yazımıza da göz atmanızı tavsiye ederim.
Bunu söylediğinde Figüre’dan gelen mühendisin yüzü düştü, fark ettim ben de.
Türkiye’de robotik üzerine ciddi çalışan üretim firmaları var (otomotiv yan sanayi başta). Onlarla konuştuğumda hep aynı şey çıkıyor: “AI’lı robot süper ama saatte 1200 parça basacak deterministik yapı lazım bize.” Foundation modeller henüz o tutarlılığı vermiyor; mühendislerin “%99.7 başarı” dediği şey fabrikada 1000 parçada 3 hata demek oluyor ki kabul etmek kolay değil.
Yaratıcılık + AI: En Şaşırtıcı Bölüm Buydu
Beklemediğim şekilde en çok not aldığım oturum bu oldu.
Sahnede bir film yönetmeni (ismi aklımda kalmadı, sanırım Sundance’te ödül almış biri), bir müzisyen. Google Labs’tan bir ürün yöneticisi vardı.
Yönetmen “Veo 3’ü kullanırken kendimi ilk başta tehdit altında hissettim, sonra fark ettim ki bu alet bana tehdit değil yeni bir fırça” dedi.
Cümle ilk anda klişe geldi.
Ama devamı ilginçti:
yönetmen çekim öncesi storyboard yerine artık tüm sahneleri Veo ile pre-visualization yapıyormuş.
Bütçe hesabı,
kamera açısı kararı,
oyuncu yönlendirmesi —
hepsi AI render’ları üzerinden gidiyor.
Set’e geldiklerinde herkes ne yapacağını biliyor.
Bence güzel taraf da burada zaten; AI’ı üretim aracı yerine düşünme aracı olarak kullanıyor.
Yazılım tarafında da benzer mantığı Visual Studio Plan Agent: Önce Düşün, Sonra Kodla yazımda anlatmıştım — felsefe neredeyse aynı.
Karşılaştırma Tablosu: Üç Yıllık Dialogues Temaları
Sırf merak ettim ve son üç yılın temalarını yan yana koydum:
Bir bakınca küçük detaylar ortaya çıkıyor.
Tablo şöyle:
| Yıl | Öne Çıkan Tema | Sahnedeki Hava | Sahada Karşılığı |
|---|---|---|---|
| 2024 | Multimodal modeller | Heyecanlı, “her şey değişiyor” | Kısmen geldi, çoğu PoC aşamasında |
| 2025 | Ajan tabanlı AI ve tool use | Daha iddialı, somut demolarla dolu | Büyük kurumlarda yavaş benimseme, güvenlik endişesi sürüyor |
| 2026 | Melez sistemler, post-quantum, fiziksel AI | Daha temkinli, daha bilimsel | Bakalım; henüz erken sayılır |
Tabloya bakınca bir şey dikkatimi çekti: sahnedeki abartı dozu her sene azalıyor.
2024’te “AĞI yakın” diyenler vardı,
bu sene kimse o cümleyi kurmadı.
Olgunlaşıyoruz galiba.
Ya da en azından biraz fren yaptılar.
Tam da öyle.
Evet.
Sonunda gerçek dünya kendini hatırlatıyor.
Güvenlik ve Yönetişim: Konuşulmayan Konu
Bence Dialogues’un en büyük eksiği buydu.
Üç gün boyunca “AI güvenliği” başlığı altında sadece bir oturum vardı,
o da prompt injection ve adversarial attack’lardan bahsetti;
yüzeysel kaldı açıkçası.
Halbuki bu konu artık sahada yangın gibi büyüyor.
Peki neden?
Bir bankacılık müşterimde Copilot agent’larını production’a almadan önce FIDES ile Prompt Injection: Agent Framework’te Yeni Kalkan`
Sıkça Sorulan Sorular
Dialogues oturumlarını sonradan izleyebilir mıyım?
Evet, hepsi Google for Developers YouTube kanalında ücretsiz yayınlanıyor. Keynote’un aksine bu oturumlar kısaltılmadan yükleniyor — yani sahnedeki gerçek diyaloğu olduğu gibi görebiliyorsunuz. Bence 1.25x hızda izleyin, yoksa uzun gelebilir açıkçası.
Google I/O 2026’da Azure veya AWS kullanıcılarını ilgilendirecek bir şey var mıydı?
Doğrudan pek değil ama dolaylı olarak aslında çok şey vardı. Mesela agentic AI mimarisi, MCP protokolü ve post-quantum kripto gibi konular tüm bulut sağlayıcıları için ortak gündem. Google’ın bu konulara nasıl yaklaştığını görmek, kendi platformunuzdaki gelişmeleri de çok daha iyi anlamanızı sağlıyor.
Quantum bilgisayarlar günlük yazılım geliştirmemi ne zaman etkileyecek?
Doğrudan etkilemesi için 8-10 yıldan önce muhtemelen olmaz (evet, doğru duydunuz). Ama dolaylı olarak ŞİMDİ etkilemeli — özellikle kriptografi kullanan herhangi bir uygulama geliştiriyorsanız, post-quantum geçişe hazırlık yapmanız gerekiyor. NIST standartları belirlendi zaten, tecrübeme göre bu işleri erken başlamazsanız sonradan baş ağrısına dönüşüyor. Peki bunu neden söylüyorum? Yavaş yavaş entegre etmeye başlayın.
Gemini 3’ü Türkiye’den kullanmak için ne gerekiyor?
Google AI Studio veya Vertex AI üzerinden erişebilirsiniz. Türkiye’den ödeme kabul ediliyor, ama veri yerleşimi (data residency) garantisi yok. Yani KVKK kapsamında hassas veri işliyorsanız, açıkçası hukuk ekibinizle önce bir konuşun. Bize göre Google’ın yakın vadede Türkiye için region ekleme planı da pek görünmüyor (ki bu çoğu kişinin gözünden kaçıyor)
Dialogues mi keynote mu daha değerli?
Karar derseniz Dialogues. Keynote pazarlama, Dialogues içerik — hani bu kadar net. Ama keynote’u izlemeden Dialogues’a girerseniz bağlam eksik kalıyor (ki bu çoğu kişinin gözünden kaçıyor). İdeali şu: keynote’u hızlıca özetlerden öğrenin, asıl vaktinizi Dialogues’a ayırın. Bence en verimli yol bu.
Kaynaklar ve İleri Okuma
Google’ın Resmî Dialogues 2026 Özet Yazısı
Google I/O 2026 Ana Sayfası ve Oturum Arşivi
NIST Post-Quantum Cryptography Standartları
Şöyle söyleyeyim, Google DeepMind Blog — Araştırma Güncellemeleri
20+ yıl deneyimli Azure Solutions Architect. Microsoft sertifikalı bulut mimari ve DevOps danışmanı. Azure, yapay zekâ ve bulut teknolojileri üzerine Türkçe teknik içerikler üretiyor.
İlgili Yazılar
Bu içerik işinize yaradı mı?
Benzer içerikleri kaçırmamak için beni sosyal medyada takip edin.
