Ubuntu 26.04 ve .NET 10: Resolute Raccoon ile Yeni Dönem

Şunu söyleyeyim, Bugün Canonical tarafında küçük bir bayram havası var. Ubuntu 26.04, kod adıyla Resolute Raccoon, resmen çıktı. Biz.NET tarafında çalışanlar içinse bu sadece bir işletim sistemi güncellemesi değil; yeni bir LTS eşleşmesi geldi: Ubuntu 26.04 +.NET 10.

Açık konuşayım, böyle LTS çakışmaları beni hep biraz sevindirir. Çünkü kurumsal tarafta mühendislik dediğin şey, çoğu zaman “hangı sürüm hangı sürümle ne kadar yol alır” hesabına dönüyor, ve müşteriye “şunu seçin, birkaç yıl kafanız rahat olsun” diyebilmek bazen teknik detaydan daha kıymetli oluyor.

Bu yazıda Ubuntu 26.04’ün.NET geliştiricileri için ne ifade ettiğine bakacağız, container tarafındaki değişikliklere göz atacağız, post-quantum kripto konusuna değineceğiz ve Türkiye’deki kurumsal müşterilerde bunun pratikte nereye oturduğunu konuşacağız. Lafı gevelemeden başlayalım.

Neden Ubuntu 26.04 +.NET 10 Eşleşmesi Önemli?

Ne yalan söyleyeyim, Microsoft ile Canonical arasında yıllardır süren bir iş birliği var..NET de Ubuntu üstünde resmî olarak desteklenen toolchain’lerden biri. Yanı iş, “çalışırsa ne âlâ” seviyesinde değil. İki taraf birlikte test ediyor, birlikte onaylıyor; bu da açık konuşayım, insanın içini biraz rahatlatıyor.

Her yeni Ubuntu LTS geldiğinde, o dönemin en güncel.NET LTS sürümü de beraberinde geliyor. Bu kez.NET 10 paketlenmiş durumda (yanlış duymadınız). Peki illa.NET 8 ya da 9 mu lazım? Onları da PPA üzerinden kurabiliyorsunuz. Aynı makinede üç farklı LTS’yi yan yana çalıştırmak mümkün, biraz kalabalık ama idare eder.

Hmm, bunu nasıl anlatsamdı…

Geçen ay İstanbul’da bir sigorta şirketinde LTS planlaması yaparken tam da bunu konuşuyorduk. Ekip.NET 8’den 10’a geçmek istiyordu, ama altyapı ekibi Ubuntu 22.04’te kalmıştı; yanı klasik senaryo, herkesin eli başka yere gidiyor. Ben de “önce OS’u 26.04’e çekelim, sonra runtime” dedim, çünkü yeni LTS çıkınca önce işletim sistemini bekleyip sonra.NET upgrade etmek iki ayrı downtime penceresi demek oluyor.

Tek hamlede halletmek daha mantıklıydı. Sonra işler biraz daha düzeldi.

Kurulum: Bir Komut, Bitti

.NET 10 kurulumu için komut baya net:

sudo apt update
sudo apt install dotnet-sdk-10.0

Şöyle ki, Bu kadar aslında. Eskiden Microsoft feed eklemek, GPG key import etmek gıbı ufak ama sınır bozan adımlarla uğraşırdık; şimdi Canonical’ın resmî reposunda duruyor ve Ubuntu 26.04 üzerinde native geliyor. Daha fazla bilgi için GPT-5.5 Geldi: Gerçekten Daha Akıllı mı, Hype mı? yazımıza bakabilirsiniz. CodeAct ve Hyperlight: Agent’ları Tek Hamlede Hızlandırmak yazımızda bu konuya da değinmiştik.

“Ubuntu 24.04’te bu komutu ilk yazdığımda ben hâlâ Microsoft feed’i eklemeye hazırlanıyordum. Refleks işte. Canonical bu tarafı baya toparlamış.”

Ubuntu 26.04’te Ne Değişti?

Resmî release notes’a bakınca insanın kafası biraz doluyor,. Değişiklik sayısı epey fazla; ama.NET tarafından yaklaşınca işin rengi değişiyor, üç nokta hemen öne çıkıyor.

• Linux 7.0 kernel — Evet, majör versiyon atladı. Bu ayrı bir konu.
• Post-quantum cryptography desteği —.NET 10 zaten bunu destekliyor, iyi bir hizalanma.
• cgroup v1’in kaldırılması — Container çalıştıranlar için önemli ama.NET tarafında sürpriz olmaz.

cgroup v1 meselesine takılmayın..NET takımı yıllar önce cgroup v2 desteğini eklemişti; yanı sizin tarafta çok dramatik bir şey yok, container ayağa kalkar, runtime limitleri doğru okur, iş biter. Basit gıbı duruyor, ama asıl rahatlık da burada zaten.

Post-Quantum Kripto — Gerçekten Şimdi mi Lazım?

Bu konuda açık konuşayım: bir finans kuruluşu müşterim dışında kimse bana “post-quantum kripto’ya geçelim” demedi. Henüz değil. Ama işin aslı şu ki NIST standartları oturdu, ML-KEM ve ML-DSA artık resmî, bankacılık ve savunma tarafı da 2027-2028 civarında mecburen bu yola girecek.

AZ-500 sınavına hazırlanırken post-quantum kripto henüz müfredatta yoktu. Şimdi olmaması biraz garip olurdu. Bence iki yıl sonra her Azure mimarı bu terimleri çat diye söyleyebilecek seviyeye gelir; hatta bazıları ezbere değil de gerçekten ne işe yaradığını da anlatır. Güzel olurdu, ama dür bir saniye — pratikte çoğu ekip yine son dakikada telaşa düşer.

Bakın, burayı atlarsanız yazının kalanı anlamsız kalır. Bu konuyla ilgili Gateway API v1.5: Stable’a Taşınan Özellikler ve Notlarım yazımıza da göz atmanızı tavsiye ederim.

Ubuntu 26.04 ile.NET 10 ikilisi, bu geçişi erkenden denemek isteyen ekipler için fena değil bir zemin sunuyor; hani “production’a basmayalım. Test ortamında kurcalayalım” dediğiniz senaryo var ya, tam oraya uyuyor.

Evet.

Container Tarafı: resolute Etiketine Geçiş

Burası benim en sık kurcaladığım yerlerden biri. Çünkü bugünlerde.NET uygulamalarının çoğu container içinde dönüyor, en azından kurumsal tarafta iş böyle akıyor.

Yeni Ubuntu 26.04 container image’ları resolute etiketiyle geliyor. Eğer daha önce noble kullanıyorsanız, Dockerfile içindeki -noble parçalarını -resolute ile değiştirmeniz yetiyor; chiseled image’lar da var, normal olanlar da var, distroless’e yakın duran varyantlar da var, yanı seçenek böl. Hepsinin davranışı aynı değil.

Basit bir örnek:

FROM mcr.microsoft.com/dotnet/sdk:10.0-resolute AS build
WORKDIR /src
COPY..
RUN dotnet publish -c Release -o /app
FROM mcr.microsoft.com/dotnet/aspnet:10.0-resolute
WORKDIR /app
COPY --from=build /app.
ENTRYPOINT ["dotnet", "MyApp.dll"]

Bir not düşeyim. Container host kernel’ını kullanıyor, bu yüzden host’ünüz hâlâ Ubuntu 24.04 işe (benim lab ortamında öyleydi), içerideki image 26.04 olsa bile kernel tarafı 6.x kalıyor; ilk bakışta tuhaf geliyor (ilk duyduğumda inanamadım). Aslında normal, Linux 7.0 kernel’ı ancak host’u da 26.04’e çekince devreye giriyor.

Chiseled vs Normal: Hangisini Seçmeli?

İlginç olan şu ki, Açık konuşayım, burada tek doğru yok. Ben müşterilerde genelde senaryoya göre gidiyorum, çünkü her iş yükü aynı değil. Bazen küçücük bir detay bütün resmî değiştiriyor.

Senaryo	Önerim	Neden?
Mikroservis, stateless API	Chiseled (resolute-chiseled)	Küçük boyut, az attack surface
Debug/troubleshoot gerekli	Normal (resolute)	bash, apt, temel araçlar var
Legacy uygulama göçü	Normal	Chiseled’da eksik lib çıkabilir